Organy w kościele Franciszkanów w Kobylinie

Organy w kościele zakonnym Braci Mniejszych w Kobylinie istniały zapewne już w XVII w. Spis zakonników pochowanych w kryptach kobylińskich przynosi nam wzmiankę o trzech organistach, którzy zmarli w latach: 1708, 1737, 1748. Natomiast w kronice klasztoru znajduje się informacja, iż w roku 1762 „ówczesny gwardian o. Archanioł Miastkowski zamówił u mistrza Kazimierza Kowalskiego budowę organów na chórze za 6000 złotych”. Najprawdopodobniej wówczas powstały organy, których niezwykle bogaty architektonicznie prospekt możemy podziwiać do dzisiaj. 
Rok 1898 to data umieszczona w szafie organów obok nazwiska organmistrza W. Jurkowskiego świadcząca zapewne o przeprowadzonym remoncie lub konserwacji. Niestety brak jest dokładnych informacji na temat tego instrumentu. Został on zdewastowany podczas wojny, kiedy to kościół i klasztor skonfiskowano na rzecz III Rzeszy. 

 

Obecny instrument jest dziełem organmistrza Władysława Kaczmarka. Został on zbudowany tuż po II Wojnie Światowej. Wykorzystane do tego celu zostały prospekt i szafa poprzednich organów, wewnątrz której zainstalowano nowy instrument. Wskutek tego wszystkie piszczałki prospektowe (czyli te, które widać z zewnątrz) są atrapami. Głosy sekcji I manuału zostały umieszczone w lewej szafie, głosy pedału w prawej, a głosy sekcji II manuału – tuż za pozytywem koronnym prospektu.

Organy posiadają wiatrownice stożkowe i jeden miech magazynowy. Stół gry początkowo był zainstalowany wewnątrz instrumentu, pod sekcją II manuału. Ponieważ musiało to stanowić duży dyskomfort dla organisty, na przełomie lat 60 i 70 przesunięto go bardziej do przodu i ustawiono bokiem do ołtarza. 

W 2005 roku instrument praktycznie nie nadawał się do użytku. Grało w nim zaledwie kilka głosów, a całość instrumentu była silnie zniszczona przez szkodniki. Podjęto więc starania związane ze stopniowym remontem instrumentu, który został zakończony w 2013 roku.
W roku 2014, dzięki hojności parafian, zespół brzmieniowy instrumentu został powiększony o nowy głos językowy – Trąbkę 8`. Rozbudowa ta znacznie rozszerzyła  możliwości instrumentu i niejako sprowokowała powiększenie sekcji pedału o dodatkowy głos językowy. W związku z tym wiosną 2017 roku organy zostały ubogacone o kolejny głos – Bombard 16`. Ponieważ możliwości finansowe pozwoliły tylko na zakup piszczałek pierwszej oktawy, pozostałe dźwięki tego głosu są transmisją z manuałowej trąbki. Rozbudowa ta umożliwiła także dodanie do sekcji pedału indywidualnego rejestru Trąbka 8`, który jest w całości transmisją z sekcji I manuału. W związku z powiększeniem organów o nowe głosy konieczna była rozbudowa stołu gry. Między innymi nad klawiaturą pedałową zainstalowano pistony, które uruchamiają dodatkowe funkcje instrumentu. W listopadzie 2017 roku zainstalowano nową dmuchawę.  
Obecnie organy są pod stałą opieką organmistrzowską i zadowalająco służą zarówno podczas sprawowanej Liturgii, jak również organizacji koncertów muzyki organowej. 

 

Dyspozycja organów (23 głosy)

Manuał I

  1. Bordun 16′
  2. Pryncypał 8′
  3. Gamba 8′
  4. Gemshorn 8′
  5. Portunal 8′
  6. Oktawa 4′
  7. Kwinta 2 2/3′
  8. Mikstura 4 ch.
  9. Trąbka 8`

 Manuał II

  1. Pryncypał skrzypcowy 8′
  2. Aeolina 8′
  3. Vox coelestis 8′
  4. Klarnet labialny 8′
  5. Kwintaton 8′
  6. Flet kryty 8′
  7. Flet harmoniczny 4′
  8. Pikolo 2′

 Pedał

  1. Wiolon 16′
  2. Subbas 16′
  3. Oktawbas 8′
  4. Cello 8′
  5. Bombard 16` *
  6. Trąbka 8` **

* od c do d`- transmisja z głosu manuałowego Trąbka 8`
** transmisja z głosu manuałowego Trąbka 8`

Połączenia:

II-I, I-P, II-P, I Super, II Super, II-I Sub.

Urządzenia dodatkowe:

jedna wolna kombinacja, rejestry zbiorowe (P, MF, F, FF, T),
automat pedałowy, pedał crescendo, tremolo, wyłącznik głosów językowych.

Funkcje uruchamiane pistonami nad klawiaturą pedałową:

crescendo, automat pedałowy, wyłącznik głosów językowych, tremolo,
łącznik super I, general tutti.

Traktura instrumentu:

rejestrowa i tonowa – pneumatyczna
(z wyjątkiem głosów językowych, które zostały wyposażone w trakturę elektryczną).

Opieka nad instrumentem:

Organmistrzostwo – Tomasz Sowiński,
o. Ksawery Majewski OFM.